lastische vervuiling is al vele jaren een wereldwijd probleem. De meeste mensen stellen zich flessen of plastic zakken voor die in oceanen drijven, maar er is nog een ander probleem dat veel kleiner en moeilijker te zien is.
Wat zijn microplastics in cosmetica?
Microplastics zijn zeer kleine plastic deeltjes die opzettelijk kunnen worden toegevoegd aan producten voor persoonlijke verzorging en cosmetica. Ze worden vaak gebruikt in afspoelbare cosmetica voor peeling of reiniging, zoals scrubs. Deze deeltjes komen voor in veel verschillende producten die dagelijks worden gebruikt.
De meest gebruikte kunststoffen in cosmetica zijn polyethyleen en polypropyleen. Deze ingrediënten kunnen voorkomen in producten voor zowel mannen als vrouwen, zoals zeep, crèmes, gels en tandpasta.
Waarom microplastics in cosmetica worden gebruikt
Fabrikanten gebruiken microplastics in cosmetica om praktische redenen. In afspoelbare producten zorgen ze voor een exfoliërend of reinigend effect. Ze kunnen ook voorkomen in make-up.
Sommige cosmetische producten die microplastics bevatten zijn zelfs op de markt gebracht als milieuvriendelijk of natuurlijk. De aanwezigheid van microplastics in deze producten heeft geleid tot bezorgdheid over misleidende claims.
Cosmetica worden niet beschouwd als de belangrijkste bron van microplastics in zeewater. Toch gebruiken miljoenen mensen deze producten elke dag, wat betekent dat ze bijdragen aan de vervuiling van oceanen, meren en zeeën. Dit groeiende bewustzijn heeft geleid tot discussies over het verminderen van het gebruik van deze producten en het beperken van hun impact op het milieu.
Huidige microplastics-wetgeving in de EU
Het publieke debat over plastic in oceanen en zeeën heeft overheden en de industrie aangespoord om actie te ondernemen. In 2015 vroeg Cosmetics Europe, de Europese vereniging van de cosmetica-industrie, haar leden om het gebruik van microplastics in alle cosmetica tegen 2020 permanent stop te zetten.
Italië heeft snel actie ondernomen op dit gebied. Het land introduceerde een verbod op microplastics in cosmetica, vooral in afspoelbare cosmetica met scrub- of reinigingsfuncties, met ingang van 1 januari 2020.
Andere EU-landen hebben vergelijkbare beperkingen ingevoerd. Deze regels richten zich vooral op cosmetica die wordt afgespoeld en vaste plastic deeltjes bevat die kleiner zijn dan 5 mm.
Sommige cosmetische producten vallen niet onder deze beperkingen. Make-up producten en natuurlijke deeltjes die niet persisteren in het milieu, geen chemicaliën afgeven en geen invloed hebben op de voedselketen van dieren vallen niet onder deze regels.
Regelgeving van de EU en het REACH-kader
De Europese Commissie heeft ECHA en zijn RAC- en SEAC-commissies gevraagd om een beperkingsdossier onder de REACH-verordening op te stellen voor microplastic deeltjes die opzettelijk aan producten worden toegevoegd.
Het proces omvatte verschillende stappen:
-
Voornemen om beperkingsdossier op te stellen – 17 januari 2018
-
Oproep tot het indienen van bewijsmateriaal – 1 maart tot 1 mei 2018
-
Workshop voor belanghebbenden – 30 tot 31 mei 2018
-
Indienen van beperkingsdossier – 11 januari 2019
-
Openbare raadpleging van het bijlage XV-dossier – 20 maart 2019 tot 20 september 2019
-
RAR-advies – juni 2020
-
Ontwerpadvies SEAC – juni 2020
-
Raadpleging over het ontwerpadvies van het SEAC – 1 juli tot 1 september 2020
-
Gecombineerd definitief advies ingediend bij de Commissie – februari 2021
In een ontwerpverordening worden wijzigingen voorgesteld in Bijlage XVII van Verordening REACH 1907/2006. De regels zouden de vervaardiging, de verkoop en het gebruik van bepaalde stoffen en mengsels beperken. De verordening wordt van kracht op de twintigste dag na publicatie in het Publicatieblad van de EU.
Volgens het voorstel mogen producten die microplastics bevatten niet op de markt worden gebracht als ze synthetische polymeer microdeeltjes bevatten in een concentratie van 0,01 gewichtsprocent of meer. Dit beperkt in feite synthetische polymeer microdeeltjes die worden gebruikt om een bepaalde eigenschap in producten te verkrijgen.
Uitzonderingen voor cosmetisch gebruik
Het RAR-advies dat in 2020 is uitgebracht, bevat bepaalde uitzonderingen. Een van deze uitzonderingen geldt voor de cosmeticasector. Het staat filmvormende functies van microplastics in cosmetische producten toe als de deeltjes ophouden te bestaan op het punt van gebruik.
Bepalen of een polymeer in aanmerking komt voor deze uitzondering is niet altijd eenvoudig. Grondstoffenleveranciers moeten cosmeticamerken voorzien van de benodigde informatie om vast te stellen of een polymeer als microplastic wordt beschouwd en of de vrijstelling van toepassing is.
