Onder deze verordening worden conserveringsmiddelen gedefinieerd als stoffen die uitsluitend of hoofdzakelijk bedoeld zijn om de ontwikkeling van micro-organismen in cosmetische producten tegen te gaan. Het gebruik ervan is essentieel: zonder effectieve conservering kunnen producten – vooral die met water – onveilig worden door microbiële verontreiniging.
De verordening hanteert een positieve lijst, wat betekent dat alleen conserveermiddelen die expliciet zijn toegestaan in cosmetische formuleringen mogen worden gebruikt. Deze lijst is opgenomen in Bijlage V van de verordening.
Bijlage V: De positieve lijst van conserveringsmiddelen
Bijlage V specificeert welke conserveringsmiddelen zijn toegestaan, samen met hun gebruiksvoorwaarden. Elke vermelding omvat:
- De naam van de stof (vaak met INCI-benaming)
- Maximaal toegestane concentratie
- Beperkingen afhankelijk van het type product (bijv. afspoelen vs. laten zitten)
- Specifieke waarschuwingen of etiketteringseisen
Deze aanpak zorgt ervoor dat elk toegestaan conserveermiddel een veiligheidsbeoordeling heeft ondergaan door het Wetenschappelijk Comité voor consumentenveiligheid (WCCV) of zijn voorgangers.
Belangrijk is dat de lijst niet statisch is. De lijst wordt regelmatig bijgewerkt op basis van nieuw wetenschappelijk bewijs, wat betekent dat formuleerders op de hoogte moeten blijven van wijzigingen.
Voordat een conserveermiddel wordt opgenomen in Bijlage V, moet het een uitgebreide risicobeoordeling ondergaan waarbij het toxicologische profiel, de blootstellingsscenario’s, de veiligheidsmarge voor consumenten en de kans op sensibilisatie of irritatie worden geëvalueerd.
Alleen stoffen die onder bepaalde voorwaarden veilig worden geacht, worden goedgekeurd. Als nieuwe gegevens een risico suggereren, kunnen stoffen verder worden beperkt of helemaal worden verwijderd.
Een bekend voorbeeld is de veranderende regelgeving voor parabenen, waarbij bepaalde verbindingen verboden of beperkt zijn terwijl andere toegestaan blijven binnen strikte concentratielimieten.
Belangrijke overwegingen voor formuleerders
Naleving gaat niet alleen over het kiezen van een goedgekeurd conserveermiddel. Formuleerders moeten ervoor zorgen dat het eindproduct veilig blijft tijdens de hele houdbaarheidsperiode en het gebruik.
Dit omvat:
- Conserveringsmiddelen gebruiken binnen toegestane concentraties
- Rekening houden met gecombineerde effecten wanneer meerdere conserveringsmiddelen worden gebruikt
- Uitvoeren van microbiologische challenge-tests (testen op werkzaamheid van conserveringsmiddelen)
- Zorgen voor compatibiliteit met verpakking en formuleringsmatrix
Zelfs als een conserveringsmiddel is opgenomen in Bijlage V, kan onjuist gebruik nog steeds leiden tot niet-naleving.
Gebruik van conserveringsmiddelen in cosmetische producten
Conserveringsmiddelen spelen een cruciale rol bij het waarborgen van de veiligheid en stabiliteit van cosmetische producten. In de EU wordt het gebruik ervan streng gecontroleerd door middel van een robuust regelgevend kader dat is gebaseerd op wetenschappelijke evaluatie.
Voor fabrikanten vereist naleving meer dan alleen het selecteren van ingrediënten van een lijst. Het gaat om het begrijpen van de regelgeving, het toepassen van goede formuleringspraktijken en het op de hoogte blijven van voortdurende wetenschappelijke en wettelijke ontwikkelingen.
Door zich aan te passen aan Verordening (EG) nr. 1223/2009 voldoen bedrijven niet alleen aan de wettelijke eisen, maar dragen ze ook bij aan een hogere norm voor consumentenbescherming in de hele cosmetica-industrie.
