De compatibiliteitstest voor stabiliteit en verpakking is een essentiële laboratoriumtest voor cosmetische producten. Deze test beoordeelt of een cosmetische formule stabiel blijft gedurende de beoogde houdbaarheid van 12 maanden en of de verpakking compatibel is met de formule.

Tijdens deze test wordt het product gedurende een versnelde testperiode van 4 weken blootgesteld aan gecontroleerde omstandigheden. Op basis van deze versnelde stabiliteitstest kan een wetenschappelijk onderbouwde schatting worden gemaakt van de stabiliteit van het product gedurende 12 maanden opslag onder normale omstandigheden.

De test wordt uitgevoerd volgens ISO 18811:2018, de internationale norm voor stabiliteitstesten van cosmetische producten.

Dit is een verkorte stabiliteitstest die ontworpen is om een houdbaarheidsindicatie van 12 maanden op het productetiket te ondersteunen. De standaard houdbaarheidstest is: Laboratoriumtest op stabiliteit en verpakkingscompatibiliteit.

Waarom stabiliteitstesten belangrijk zijn

Cosmetische producten moeten veilig, effectief en stabiel blijven gedurende hun hele houdbaarheid. Instabiliteit kan leiden tot:

• verkleuring van het product

• geurveranderingen

• fasescheiding in emulsies

• viscositeitsveranderingen

• verlies van effectiviteit van ingrediënten

• interactie met de verpakking

Daarnaast kan incompatibele verpakking leiden tot:

• vervorming of verkleuring van de verpakking

• migratie van stoffen uit de verpakking in het product

• lekkage of verpakkingsschade

• storingen aan pompen of doseersystemen

Stabiliteitstesten helpen om deze problemen in een vroeg stadium op te sporen , voordat het product op de markt wordt gebracht.

Houdbaarheid volgens de EU Cosmeticaverordening

Volgens artikel 19 van de EU Cosmeticaverordening (1223/2009) moet de houdbaarheid van een cosmetisch product op een van de volgende twee manieren worden vermeld:

• Minimale houdbaarheidsdatum (Ten minste houdbaar tot)

• PAO – Periode na opening

Welke van deze moet worden gebruikt, hangt af van de aangetoonde stabiliteit van het product.

1. Product met een houdbaarheid van 12 maanden

Als stabiliteitstesten aantonen dat het product stabiel blijft gedurende ten minste 12 maanden maar minder dan 30 maanden, moet het etiket een minimale houdbaarheidsdatum vermelden.

Dit wordt meestal weergegeven met het zandlopersymbool.

Voorbeeld op het etiket:

Ten minste houdbaar tot: 06/2027
of
Ten minste houdbaar tot einde: 06/2027

Dit betekent dat het product ongeopend stabiel blijft tot die datum.

In deze situatie is een PAO-symbool meestal niet nodig, omdat de houdbaarheid al gedefinieerd is door een specifieke datum.

2. Product met een stabiliteit van 30 maanden of meer

Als stabiliteitstesten aantonen dat een product minstens 30 maanden stabiel blijft, hoeft er geen houdbaarheidsdatum op het etiket te staan.

In plaats daarvan moet er een PAO-symbool (Period After Opening) op het product staan.

Dit is het bekende open pot symbool met een aantal maanden.

Voorbeeld:

12M
24M

Dit betekent dat het product tot 12 of 24 maanden na opening veilig gebruikt kan worden.

Verschillen in houdbaarheid op productetiketten

Praktische verschillen voor cosmeticamerken

12 maanden stabiliteit

Voordelen

• kortere testduur

• vaak voldoende voor niche- of kleinschalige producten

Nadelen

• houdbaarheidsdatum vereist op het etiket

• minder flexibele logistiek

• sommige winkeliers accepteren geen producten met een korte houdbaarheid

30 maanden stabiliteit

Voordelen

• geen houdbaarheidsdatum vereist

• alleen PAO-symbool nodig

• eenvoudiger voorraadbeheer

• bij voorkeur voor detailhandel en export

Nadelen

• langere stabiliteitstesten vereist

Wat wordt getest

Tijdens de stabiliteitstest worden verschillende aspecten van het cosmetische product geëvalueerd.

Fysieke stabiliteit

Het product wordt gecontroleerd om er zeker van te zijn dat het zijn oorspronkelijke eigenschappen behoudt, inclusief:

• kleur

• geur

• uiterlijk

• textuur

• viscositeit

• fasestabiliteit

Chemische stabiliteit

De formulering wordt geëvalueerd op mogelijke veranderingen of degradatie van ingrediënten.

Compatibiliteit verpakking

Het product wordt getest in de commerciële verpakking om te bepalen of er interacties optreden tussen de formulering en de verpakking.

De volgende aspecten worden geëvalueerd:

• vervorming van verpakking

• verkleuring van verpakking of product

• lekkage

• compatibiliteit met pompen of sluitingen

• mogelijke migratie-effecten

Testmethode volgens ISO 18811:2018

De test wordt uitgevoerd volgens de internationale norm ISO 18811:2018 – Cosmetica – Houdbaarheidstesten.

Tijdens de test worden de monsters onder gecontroleerde omstandigheden opgeslagen om versnelde veroudering te simuleren. Tijdens de testperiode worden op gezette tijden observaties en metingen uitgevoerd.

De evaluatie omvat:

• visuele inspectie

• fysieke beoordeling van het product

• inspectie van verpakkingen en sluitingen

• documentatie van alle wijzigingen

Alle waarnemingen worden vastgelegd in een gedetailleerd laboratoriumrapport.

Fotodocumentatie van de test

Tijdens de stabiliteitstest worden foto’s gemaakt van de monsters in verschillende stadia van de testperiode.

Deze fotodocumentatie:

• toont visueel alle veranderingen

• ondersteunt de stabiliteitsbeoordeling

• kunnen worden opgenomen in het Product Information File (PIF)

• biedt extra transparantie voor kwaliteitscontrole

De foto’s zijn opgenomen in het uiteindelijke testrapport.

Duur van de test

Totale testduur: 4 weken

Deze versnelde stabiliteitstest geeft een indicatie van 12 maanden houdbaarheid onder normale opslagomstandigheden.

Vereiste monsters

Om de test uit te voeren zijn de volgende monsters nodig:

• 200 ml of 200 g product en

• 6 eenheden in de uiteindelijke verpakking waarin het product op de markt wordt gebracht

Het is belangrijk dat de ingediende verpakking identiek is aan de verpakking die voor het eindproduct op de markt wordt gebruikt.

Geschikte producten

De stabiliteitstest kan worden uitgevoerd voor bijna alle soorten cosmetische producten, waaronder:

• crèmes en lotions

• serums

• shampoos en conditioners

• gels en toners

• scrubs

• vloeibare zepen

• oliën

• emulsies

Wanneer is een stabiliteitstest nodig?

Een stabiliteitstest wordt meestal uitgevoerd in de volgende situaties:

• tijdens de ontwikkeling van een nieuw cosmetisch product

• bij de introductie van nieuwe verpakkingen

• bij het wijzigen van de formulering

• bij het verlengen van de houdbaarheid

• als onderdeel van het productinformatiedossier (PIF)

Hoewel de EU Cosmeticaverordening geen specifieke test voorschrijft, moet de fabrikant aantonen dat het product stabiel blijft gedurende de aangegeven houdbaarheidstermijn.

Een stabiliteitstest volgens ISO 18811 is een veelgebruikte en betrouwbare methode om dit aan te tonen.

Testresultaten

Na afloop van de test ontvang je een laboratoriumrapport met daarin:

• beschrijving van de testmethode

• testomstandigheden

• waarnemingen tijdens de testperiode

• beoordeling van de productstabiliteit

• beoordeling van verpakkingscompatibiliteit

• fotodocumentatie van de monsters

• conclusie betreffende houdbaarheid gedurende 12 maanden

Dit rapport kan worden gebruikt als onderdeel van de documentatie van cosmetische producten, waaronder het Product Information File (PIF) en het Cosmetic Product Safety Report (CPSR).