In de Europese Unie vallen cosmetische producten onder Verordening (EG) nr. 1223/2009, waarin een cosmetisch product wordt gedefinieerd als elke stof of elk mengsel dat bestemd is om in aanraking te worden gebracht met uitwendige delen van het menselijk lichaam (zoals huid of haar) met het doel deze te reinigen, te parfumeren, het uiterlijk te veranderen, te beschermen of in goede staat te houden.
Op het eerste gezicht passen zepen duidelijk binnen deze definitie: ze worden op de huid aangebracht en worden voornamelijk gebruikt om te reinigen. Maar niet alle producten die gewoonlijk “zeep” worden genoemd, worden automatisch als cosmetica beschouwd.
Het belangrijkste onderscheid: samenstelling en claims
Als een zeep puur wordt gepresenteerd als een reinigingsproduct, wordt het beschouwd als een cosmetisch product. Maar als er extra claims worden gemaakt, kan de classificatie veranderen.
Bijvoorbeeld:
- Een zeep die op de markt wordt gebracht als “antibacterieel” of “antiseptisch” kan onder de regelgeving voor biociden vallen.
- Een zeep die claimt huidaandoeningen (zoals acne, eczeem of infecties) te behandelen of te voorkomen, zou geclassificeerd kunnen worden als geneesmiddel.
Met andere woorden, het kan onder verschillende juridische kaders vallen, afhankelijk van hoe het in de markt wordt gepositioneerd.
Wat dit betekent voor fabrikanten
Voor ondernemers en kleine merken in de cosmeticasector is dit onderscheid van cruciaal belang. Als je zeep als cosmetisch product onder Verordening (EG) nr. 1223/2009 valt, moet je aan alle eisen voldoen. Deze omvatten:
- Een veiligheidsbeoordeling van een cosmetisch product (CPSR) uitvoeren
- Een productinformatiebestand (PIF) samenstellen
- Zorgen voor de juiste etikettering en ingrediëntenlijst (INCI)
- Het product melden via het Cosmetic Products Notification Portal (CPNP)
Zelfs eenvoudige, ambachtelijke zepen zijn niet vrijgesteld van deze verplichtingen als ze als cosmetica op de EU-markt worden gebracht.
Veelvoorkomende misvattingen
Een veel voorkomend misverstand is dat “natuurlijke” of “handgemaakte” zepen onder een lichtere regelgeving vallen. In werkelijkheid maakt de Europese wetgeving geen onderscheid tussen industriële en ambachtelijke productie als het gaat om veiligheids- en nalevingseisen. Dezelfde normen gelden voor alle cosmetische producten, ongeacht de schaal.
Een andere misvatting is dat het vermijden van beweringen de naleving automatisch vereenvoudigt. Hoewel het waar is dat het vermijden van medicinale of biocide claims helpt om een product binnen het cosmetische kader te houden, zijn alle cosmetische eisen nog steeds volledig van toepassing.
Een praktische afhaalmaaltijd
Als je een zeepproduct ontwikkelt voor de Europese markt, is het veiligste uitgangspunt om ervan uit te gaan dat het product gereguleerd zal worden als cosmetisch product. Van daaruit moet je zorgvuldig je formulering en vooral je marketingclaims evalueren om ervoor te zorgen dat je niet onbedoeld in een andere regelgevingscategorie terechtkomt.
Als je dit onderscheid in een vroeg stadium begrijpt, kun je later in je bedrijf veel tijd, kosten en complicaties door regelgeving besparen.
Kortom, zepen vallen in de meeste gevallen wel onder de cosmeticaregelgeving, maar niet altijd. Het verschil zit hem niet in hoe het product heet, maar in waar het van gemaakt is en wat het beweert te doen.
